ประกันสังคม ครอบคลุมสิทธิอะไรบ้าง แต่ละมาตราต่างกันอย่างไร

ประกันสังคม ให้สิทธิคุ้มครองหลากหลายทั้งเจ็บป่วย ว่างงาน ชราภาพ เสียชีวิต แต่ละมาตราต่างกันอย่างไร และสามารถเช็กสิทธิประกันสังคมตัวเองง่าย ๆ ได้ตลอดเวลา

ในแต่ละเดือน เราอาจเคยเห็นยอดเงินที่ถูกหักออกไปเพื่อส่งเงินสมทบ แต่หลายคนอาจยังไม่เคยเข้าใจชัด ๆ ว่ามันคืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง และตัวเรากำลังอยู่ในประกันสังคมมาตราไหนกันแน่ บางคนอาจคิดว่าเอาไว้ใช้ตอนป่วยแค่นั้น แต่จริง ๆ แล้วมันมีอะไรมากกว่านั้นเยอะ ทั้งเรื่องว่างงาน เจ็บป่วย หรือแม้แต่ช่วงวัยเกษียณ

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจเรื่องประกันสังคมแบบง่าย ๆ ไม่ซับซ้อน ไม่ว่าคุณจะเป็นพนักงานประจำ คนทำงานอิสระ หรือเพิ่งเริ่มคิดจะทำประกันสังคม ประกันตนเองด้วยตัวเองก็ตาม นอกจากนี้ยังมีข้อมูลอัปเดตเกี่ยวกับการใช้งานผ่านแอปประกันสังคม ที่ช่วยให้ตรวจสอบสิทธิของตัวเองได้ง่ายกว่าเดิม เหมาะสำหรับทุกคนที่อยากรู้ว่าเรามีสิทธิอะไรบ้าง และควรจัดการกับประกันสังคมอย่างไรให้ตรงกับชีวิตจริง

---

ประกันสังคม คือระบบคุ้มครองสิทธิสำหรับผู้ทำงานทุกกลุ่มในประเทศไทย

เมื่อพูดถึง ประกันสังคม หลายคนอาจนึกถึงเพียงการรักษาพยาบาลในโรงพยาบาลที่เราเลือกไว้ตอนสมัครงาน แต่จริง ๆ แล้วระบบนี้มีไว้เพื่อสร้างหลักประกันให้กับคนทำงานในยามเกิดเหตุไม่คาดคิด ทั้งกรณีเจ็บป่วย ว่างงาน ทุพพลภาพ คลอดบุตร ชราภาพ หรือแม้แต่เสียชีวิต โดยเงินที่ถูกหักออกจากเงินเดือนในแต่ละเดือนจะถูกนำไปสมทบเข้ากองทุนประกันสังคม เพื่อดูแลผู้ประกันตนตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้

ผู้ประกันตน ก็คือผู้ที่อยู่ภายใต้ระบบประกันสังคม ซึ่งอาจเป็นคนทำงานประจำที่อยู่ในประกันสังคมมาตรา 33 หรือคนที่ลาออกจากงานแล้วสมัครต่อสิทธิผ่านประกันสังคม มาตรา 39 ไปจนถึงกลุ่มอาชีพอิสระที่เลือก ประกันสังคม ประกันตนเอง ด้วยการสมัครแบบประกัน ม.40 หรือ ม.40 ประกันสังคม ก็ถือว่าเป็นผู้ประกันตนเช่นกัน

ในปัจจุบัน การดูประกันสังคมตัวเอง ก็สามารถทำได้สะดวกมากขึ้นผ่านทางแอปประกันสังคม และเว็บไซต์ของสำนักงานประกันสังคม โดยใช้เพียงเลขบัตรประชาชนก็สามารถเช็กสิทธิประกันสังคมได้ง่าย ๆ ไม่ว่าจะเป็นการตรวจสอบยอดเงินสมทบ ประวัติการส่งเงิน หรือสถานะของมาตราที่เราอยู่ เช่น หากเคยอยู่มาตรา 39 แล้วขาดส่งนาน ๆ ก็อาจพบว่ามีสถานะขาดส่งประกันสังคม มาตรา 39 ซึ่งจะมีผลต่อสิทธิในอนาคต

---

สิทธิประโยชน์ประกันสังคม ที่ผู้ประกันตน ม.33 และ ม.39 ควรรู้

หลายคนส่งเงินเข้าระบบประกันสังคมมาหลายปี แต่กลับไม่รู้ว่าตัวเองมีสิทธิได้รับอะไรบ้าง ซึ่งความจริงแล้ว สิทธิประโยชน์ของผู้ประกันตนใน มาตรา 33 และ มาตรา 39 นั้นมีมากกว่าที่คิด และสามารถใช้ได้ในหลายกรณีที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน

• กรณีเจ็บป่วยหรือเข้ารักษาตัว ผู้ประกันตนทั้ง ม.33 และ ม.39 สามารถใช้สิทธิรักษาพยาบาลในสถานพยาบาลที่เลือกไว้ โดยไม่ต้องสำรองจ่ายในรายการที่อยู่ในสิทธิ รวมถึงมีสิทธิได้รับเงินทดแทนรายได้ในกรณีลาป่วยนานตามเงื่อนไขของกองทุน
• กรณีว่างงาน เฉพาะประกันสังคมมาตรา 33 เท่านั้นที่สามารถยื่นรับเงินว่างงานประกันสังคมได้ หากลาออกหรือถูกเลิกจ้าง โดยต้องมีการส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 6 เดือนในรอบ 15 เดือนที่ผ่านมา และลงทะเบียนแจ้งว่างงานให้เรียบร้อย
• กรณีชราภาพ เมื่อถึงอายุ 55 ปีขึ้นไป และส่งเงินสมทบครบตามเกณฑ์ ผู้ประกันตนมีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จหรือบำนาญ ชราภาพ ประกันสังคม ซึ่งขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ส่งเงินและเงื่อนไขของแต่ละมาตรา
• กรณีคลอดบุตรหรือเสียชีวิต ทั้งผู้ประกันตน ม.33 และ ม.39 มีสิทธิรับเงินช่วยเหลือค่า กรณีเสียชีวิต ประกันสังคม และกรณีคลอดบุตร โดยจะมีค่าทำศพหรือเงินค่าคลอดให้ตามที่กำหนดไว้ในแต่ละปี

หากคุณไม่แน่ใจว่าตนเองมีสิทธิอะไรบ้าง สามารถดูประกันสังคมตัวเองได้ง่าย ๆ ผ่านแอปประกันสังคม หรือเว็บไซต์ เพียงใช้เลขบัตรประชาชน ระบบจะแสดงสถานะผู้ประกันตน และสิทธิที่คุณสามารถใช้ได้ตามมาตรานั้น ๆ

---

เช็กสิทธิประกันสังคม ด้วยเลขบัตรประชาชนผ่านเว็บไซต์และแอป ง่ายนิดเดียว

แม้จะส่งเงินสมทบประกันสังคมมาตลอด แต่หลายคนก็ยังไม่เคยเช็กสิทธิของตัวเองอย่างจริงจัง ทั้งที่ปัจจุบันสามารถดูประกันสังคมตัวเองได้แบบง่ายมาก ๆ แค่ใช้เลขบัตรประชาชนผ่านหน้าเว็บไซต์หรือแอปประกันสังคม ไม่ว่าจะอยู่ในมาตราไหนก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นประกันสังคม มาตรา 33 มาตรา 39 หรือแม้แต่ ประกัน ม.40 ก็สามารถตรวจสอบได้ครบ

วิธีเช็กสิทธิประกันสังคมผ่านเว็บไซต์

โดยระบบจะแสดงข้อมูลสำคัญ เช่น สถานะผู้ประกันตน ยอดเงินสมทบที่เคยส่ง สิทธิในการรักษาพยาบาล หรือการรับเงินว่างงาน ซึ่งทั้งหมดนี้ทำได้ผ่านไม่กี่ขั้นตอน ดังนี้

1. เข้าเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม ไปที่ www.sso.go.th ซึ่งเป็นเว็บไซต์หลักของสำนักงานประกันสังคม
2. เลือกเมนู “ตรวจสอบสิทธิ” ในหน้าแรก ให้คลิกที่เมนู “ตรวจสอบสิทธิผู้ประกันตน” ที่อยู่ด้านบนของหน้าจอ
3. กรอกเลขบัตรประชาชน 13 หลัก ระบบจะให้กรอกเลขบัตรประชาชนเพื่อดึงข้อมูลผู้ประกันตน
4. ดูผลการตรวจสอบ  หลังจากกรอกข้อมูล ระบบจะแสดงรายละเอียดสิทธิที่คุณมี ไม่ว่าจะเป็นสถานะผู้ประกันตน มาตราที่อยู่ สิทธิรักษาพยาบาล รวมถึงข้อมูลการส่งเงินย้อนหลัง
5. ตรวจสอบผ่านแอปประกันสังคม (ทางเลือกเพิ่มเติม) นอกจากเว็บไซต์ ยังสามารถโหลดแอปประกันสังคมมาใช้บนมือถือ เพื่อเช็กสิทธิและจัดการข้อมูลของตัวเองได้แบบเรียลไทม์ สะดวกและใช้งานง่าย

---

ประกันสังคม สำหรับฟรีแลนซ์ ผู้ไม่มีนายจ้างก็สมัครสิทธิได้เองง่าย ๆ

คนที่ไม่ได้ทำงานประจำ ไม่มีนายจ้าง หรือเป็นเจ้าของกิจการเล็ก ๆ อย่างพ่อค้าแม่ค้า คนขับรถส่งของ ช่างภาพ หรือทำงานอิสระทุกประเภท สามารถเข้าระบบประกันสังคม ได้เช่นกัน ผ่านการสมัครเป็นผู้ประกันตนตามประกันสังคม มาตรา 40 ซึ่งเรียกง่าย ๆ ว่าประกันสังคม ประกันตนเอง

แม้จะไม่ได้อยู่ในบริษัท แต่สิทธิต่าง ๆ ที่ได้รับก็ถือว่าคุ้มค่า ทั้งค่ารักษาพยาบาล เงินทดแทนช่วงหยุดงาน ค่าทำศพ หรือเงินสงเคราะห์ในกรณีเสียชีวิต รวมถึงเงินออมในช่วงชราภาพที่สามารถวางแผนเองได้ตามรูปแบบที่เลือกไว้

สมัครได้ที่ไหน? การสมัครประกัน ม.40 ทำได้หลายช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นที่สำนักงานประกันสังคมใกล้บ้าน จุดให้บริการเคาน์เตอร์เซอร์วิส หรือผ่านช่องทางประกันสังคมออนไลน์ ซึ่งง่ายที่สุดคือการใช้แอปประกันสังคม บนมือถือ เพียงกรอกข้อมูลไม่กี่ขั้นตอนก็สมัครได้เลย

ต้องจ่ายเท่าไร? ค่าใช้จ่ายจะแตกต่างกันไปตามแผนประกันสังคมที่เลือก เช่น แผนที่เน้นสิทธิรักษาพยาบาลกับเงินทดแทน จะอยู่ที่ประมาณ 70-300 บาทต่อเดือน โดยรัฐจะช่วยสมทบบางส่วนด้วย ถือเป็นทางเลือกที่เหมาะมากสำหรับคน ว่างงาน ประกันสังคมหรือคนที่เคยอยู่ในระบบมาก่อนแล้วต้องการกลับมาดูแลตัวเองอีกครั้งผ่านการ ทำประกันสังคมแบบสมัครใจ

---

ประกันสังคม เข้าใจสิทธิ เช็กง่าย ใช้ได้ทุกกลุ่ม

ประกันสังคมไม่ได้จำกัดเฉพาะพนักงานประจำเท่านั้น คนทำงานอิสระก็สามารถใช้สิทธิประกันสังคม ประกันตนเองได้ผ่านประกัน ม.40 โดยเลือกแผนให้เหมาะกับตนเอง ขณะที่คนที่เคยอยู่ในระบบเดิมสามารถต่อสิทธิผ่านประกันสังคม มาตรา 39 ได้อีกด้วย ส่วนใครที่ยังทำงานบริษัทอยู่ก็ยังมีสิทธิในระบบ ประกันสังคมมาตรา 33 ซึ่งครอบคลุมทั้งการรักษา ว่างงาน ชราภาพ และเสียชีวิต ปัจจุบันสามารถดูประกันสังคมตัวเองได้ง่าย ๆ ผ่านแอปประกันสังคม หรือเว็บไซต์ ด้วยเลขบัตรประชาชน สะดวกและไม่ต้องรอเอกสารอีกต่อไป