ช็อกโกแลตซีส มาทำความรู้จักกับอาการ พร้อมวิธีการรักษากัน

ภายในบทความนี้เราจะพาทุกท่านมาทำความรู้จักกับภาวะช็อกโกแลตซีส (Chocolate Cyst) หรือที่รู้จักกันในชื่อทางการแพทย์ เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญเติบโตผิดที่ (Endometriosis) ที่จะทำให้เกิดถุงน้ำที่ข้างในมีของเหลวคล้ายสีน้ำตาลของช็อกโกแลต ผู้ที่มีอาการปวดบริเวณท้องน้อยก็อาจเกี่ยวข้องกับการเป็นช็อกโกแลตซีสได้ โดยในเนื้อหาต่อไปนี้จะเป็นการให้ข้อมูลเกี่ยวกับช็อกโกแลตซีส คืออะไร อาการของผู้ที่มีโอกาสเป็นช็อกโกแลตซีสเป็นอย่างไรบ้าง รวมถึงข้อมูลวิธีการรักษาอาการช็อกโกแลตซีส

 

ช็อกโกแลตซีส คืออะไร? 

ช็อกโกแลตซีส (Cholate Cyst) หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endrometriosis) โดยปกติแล้วเมื่อมีประจำเดือนเยื่อบุโพรงมดลูกก็จะหลุดลอกออกมาตามเลือดประจำเดือน แล้วช็อกโกแลตซีสเกิดจากอะไร ซึ่งในกรณีนี้ช็อกโกแลตซีสเป็นอาการที่เกิดได้จากการที่เยื่อบุโพรงมดลูกหลุดลอกจากประจำเดือนไหลย้อนกลับไปยังท่อนำไข่จนทำให้เซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกไปฝังตัวค่อยๆเจริญเติบโตกลายเป็นถุงน้ำ ซึ่งภายในถุงน้ำก็จะเต็มไปด้วยของเหลวคล้ายสีของช็อกโกแลต การเกิดถุงน้ำนี้สามารถพบได้บริเวณผิวด้านนอกมดลูกและบริเวณใกล้เคียง เช่น อุ้งเชิงกราน รังไข่ ช่องคลอด ลำไส้ กระเพาะปัสสาวะ โดยมักจะพบได้บ่อยบริเวณรังไข่ เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูงซึ่งเหมาะแก่การเจริญเติบโต 

 

ช็อกโกแลตซีส มีอาการเป็นอย่างไรบ้าง? 

ช็อกโกแลตซีสเป็นอาการที่สามารถพบได้บ่อยในผู้หญิงที่มีประจำเดือน โดยอาการที่มีโอกาสเป็นช็อกโกแลตซีส อาการจะมีดังนี้

• มีอาการประจำเดือนมาเยอะผิดปกติ นานกว่า 7 วัน และมีการไหลของเลือดทางงช่องผิดปกติ
• มีอาการปวดท้องประจำเดือนมากขึ้นเรื่อยๆในทุกเดือน (progressive dysmenorrhea) มีอาการปวดไปทั่วบริเวณทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
• มีอาการปวดท้องอุ้งเชิงกรานขณะที่มีเพศสัมพันธ์ (dyspareunia)
• มีประจำเดือนที่ถี่กว่าเดิม หรือระยะรอบของประจำเดือนแต่ละรอบมาไวกว่าปกติ
• มีอาการปวดหน่วงๆร่วมเมื่อมีประจำเดือน
• มีการขับปัสสาวะหรือถ่ายอุจจาระเป็นเลือดขณะเป็นประจำเดือน
• มีการปัสสาวะบ่อยจนผิดปกติเนื่องจากอาจมีถุงน้ำไปเบียดกระเพาะปัสสาวะได้
• ท้องน้อยมีความใหญ่ผิดปกติ อาจเกิดมาจากการเป็นช็อกโกแลตซีส
• หากมีอาการซ็อกโกแลตซีสจะสัมพันธ์กับการมีภาวะมีบุตรยากร่วมด้วยเช่นกัน เนื่องจากท่อนำไขมีลักษณะตีบตัน ทำให้ไข่ไม่สามารถเดินทางได้อย่างสะดวก

 

ช็อกโกแลตซีส มีแนวทางวิธีการรักษาอย่างไร? 

แนวทางวิธีการรักษาช็อกโกแลตซีส หรือ เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิด โดยสามารถรักษาได้โดยขึ้นอยู่กับอาการ อายุของแต่ละคน เมื่อตรวจสอบร่างกายแล้วแพทย์จะทำการวินิจฉัยและพิจารณาเลือกวิธีการรักษาได้อย่างเหมาะสม โดยโรคช็อกโกแลตซีส วิธีรักษาจะสามารถแบ่งได้ดังนี้

การรักษาด้วยยา

• ยาแก้ปวดกลุ่มที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ NSAIDs เพื่อบรรเทาอาการปวดท้องประจำเดือนและบรรเทาอาการปวดบริเวณท้องน้อย
• ยาฮอร์โมน ที่ออกฤทธิ์กดการทำงานของรังไข่ ทำให้บริเวณที่เกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่เกิดการฝ่อตัวลง ทำให้ช่วยลดอาการปวดท้องประจำเดือนและอาการปวดท้องน้อยได้ โดยมีวิธีการให้ยาหลายรูปแบบ เช่น ยาฉีด ยากิน ห่วงฮอร์โมนสำหรับใส่ในโพรงมดลูก ยาฉีด หรือ GnRH agonist เป็นต้น ในขณะที่ใช้ยาเหล่าจะส่งผลทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถมีบุตรได้ ดังนั้นหากผู้ป่วยต้องการมีบุตร แนะนำให้ปรึกษาพูดคุยกับแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุด

การรักษาด้วยวิธีผ่าตัด

• เป็นวิธีการผ่านตัดส่องกล้อง เพื่อตัดส่วนที่เป็นเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ออกให้มีความปลอดภัยและแม่นยำที่สุด โดยไม่ส่งผลถึงอวัยวะข้างเคียง และทำให้เกิดพังผืดหลังจากการผ่าตัดน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง และยังสามารถฟื้นตัวได้เร็วกว่า อีกทั้งยังเป็นวิธีที่เหมาะสำหรับคนที่กำลังวางแผนมีบุตรอีกด้วย

ที่สำคัญเลยคือหากเราสังเกตและพบเห็นว่าเรามีอาการตามที่กล่าวมาข้างต้นนั้น ให้เราตั้งข้อสงสัยไว้ก่อนว่าเราอาจจะเป็นช็อกโกแลตซืส ควรเข้าพบแพทย์เพื่อขอคำปรึกษาให้แพทย์ทำการวินิจฉัยและหาแนวทางการรักษาได้อย่างเหมาะสม ยิ่งเราตรวจพบได้เร็วเท่าไหร่ก็จะยิ่งรักษาได้ไวเท่านั้น ป้องกันการลุกลามของโรค

 

ช็อกโกแลตซีส มีวิธีสามารถป้องกันได้ไหม?

 ในปัจจุบันนั้นยังไม่มีแนวทางการป้องกันไม่ให้เกิดช็อกโกแลตซีส หรือ ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ได้อย่างแน่ชัด แต่พบว่าโอกาสที่จะเป็นช็อกโกแลตซีสนั้นเกิดขึ้นได้น้อยในกลุ่มของคนที่ออกกำลังกายเป็นประจำ และจะช่วยทำให้ร่างกายแข็งแรงอีกด้วย อย่างไรก็ตามหากสังเกตได้ว่ามีอาการที่กล่าวมาข้างต้นนั้น ควรปรึกษากับแพทย์เพื่อวินิจฉัยให้แน่ชัดและหาแนวทางการรักษาอย่างถูกต้องวิธี เพื่อลดโอกาสเสี่ยงจะเกิดปัญหาอื่นๆตามมา ยิ่งรักษาได้เร็วตั้งแต่เนิ่นๆก็จะยิ่งหายได้ไวขึ้น

 

ช็อกโกแลตซีส ยิ่งพบเร็ว ยิ่งรักษาได้ไว

ช็อกโกแลตซีส (Chocolate Cyst) หรือชื่อทางการแพทย์ เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญเติบโตผิดที่ (Endometriosis) เกิดจากการที่เยื่อบุโพรงมดลูกไหลย้อนกลับไปรังไข่และเกิดการเติบโตเป็นถุงน้ำ ทำให้คนที่มีโรคช็อกโกแลตซีส อาการจะปวดท้องน้อย ขับถ่ายเป็นเลือด ปวดประจำเดือนมากขึ้นเรื่อยๆ หรือ ประจำเดือนมาถี่ขึ้น หากมีอาการเหล่านี้ควรเข้าพบแพทย์เพื่อปรึกษาและวินิจฉัยโรค หาแนวทางวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุด โดยจะมีวิธีการรักษาด้วยยา และการรักษาด้วยวิธีการส่องกล้อง ซึ่งแพทย์จะตัดสินใจเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุด 

ทั้งนี้โรคช็อกโกแลตซีสยังไม่มีแนวทางการป้องกันไม่ให้เกิดโรคนี้ได้อย่างแน่ชัด แต่ในกลุ่มคนที่ออกกำลังกายเป็นประจำจะไม่ค่อยพบเห็นเกี่ยวกับโรคนี้ ทั้งนี้หากเราสังเกตถึงอาการผิดปกติอะไรก็ตามควรเข้าพบแพทย์จะดีที่สุด เพื่อจะได้รักษาได้อย่างรวดเร็ว