ภูมิแพ้อาหารแฝงคืออะไร? แตกต่างจากอาการแพ้อาหารอย่างไร

ภูมิแพ้อาหารแฝงชื่ออาการแพ้แบบเรื้อรังที่หลายคนอาจสับคนกับอาการแพ้อาหารแบบปกติ หาคำตอบของแนวทางการป้องกันและดูแลรักษาอาการแพ้อาหารแฝงได้ที่นี่ 

อาการแพ้เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยทั้งกรรมพันธุ์ โรคประจำตัว ยาที่รับประทาน การใช้ชีวิต และอื่น ๆ ปัจจุบันอัตราค่าเฉลี่ยของคนที่เป็นภูมิแพ้ในไทยมีอัตราค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า โดยเฉพาะภูมิแพ้อาหารแฝง อาการแพ้ที่เกิดจากการใช้ชีวิตประจำวัน แถมยังเป็นอาการแพ้ที่ไม่แสดงอาการโดยทันที สำหรับท่านที่กำลังมีอาการปวดหัวเรื้อรัง อ่อนเพลีย ปวดเมื่อยตามตัว มีสิวหรือผื่นขึ้นมากผิดปกติ อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคภูมิแพ้อาหารแฝง

บทความนี้เราจะพาทุกท่านมาทำความรู้จักกับโรคภูมิแพ้อาหารแฝง อาการแพ้เรื้อรังที่แตกต่างจากการแพ้อาหารแบบเฉียบพลันตามปกติ ถ้าอยากรู้กันแล้วว่าภูมิแพ้อาหารแฝง หรือ Food Intolerance คืออะไร อาการแพ้อาหารแฝงเป็นอย่างไร แล้วโรคภูมิแพ้อาหารแฝงการรักษามีวิธีใดบ้าง เราจะพาทุกท่านมาหาคำตอบในเนื้อหาของบทความนี้

ภูมิแพ้อาหารแฝง คืออะไร

Food Intolerance หรือ ภูมิแพ้อาหารแฝง คืออาการแพ้ที่เกิดขึ้นจากสภาวะระบบภูมิคุ้มกัน (Antibody) ชนิด IgG (Immunoglobulin G) บกพร่อง ทำให้ร่างกายเกิดสภาวะต่อต้านอาการที่รับประทานตามปกติ ซึ่งโรคภูมิแพ้อาหารแฝงอาการจะไม่แสดงออกโดยทันทีเหมือนอาการแพ้อาหารแบบเฉียบพลัน และมีอาการที่ค่อย ๆ แสดงออกมาแบบไม่รุนแรง ทำให้ผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้อาหารแฝงบางท่านไม่ทราบว่าตนเองกำลังมีอาการดังกล่าว หรืออาจเข้าใจผิดว่าอาการแพ้อาหารแฝงมีสาเหตุจากโรคอื่น ๆ 

ภูมิแพ้อาหารแฝง สาเหตุมาจากอะไร

หลังจากทราบกันแล้วว่าโรคภูมิแพ้อาหารแฝงคืออะไร เราจะมาพูดถึงสาเหตุของการแพ้อาหารแฝงกันบ้าง โรคภูมิแพ้อาหารแฝงเป็นโรคที่เกิดขึ้นจากระบบภูมิคุ้มกัน (Antibody) ชนิด IgG (Immunoglobulin G) ทำงานผิดปกติ ทำให้ร่างกายของเราเข้าใจว่าอาหารที่รับประทานเข้าไปเป็นสิ่งแปลกปลอมและเกิดการต่อต้านผ่านการทำลายเนื้อเยื่อส่วนต่าง ๆ ทำให้ระบบภายในเกิดการอักเสบ และส่งผลข้างเคียงต่อร่างกาย ที่สามารถสังเกตได้จากภายนอก เช่น เกิดอาการผื่นคันขึ้นตามตัว สิวขึ้นมากผิดปกติ ปวดหัว อ่อนเพลีย เหนื่อยล้า ปวดท้อง แน่นท้อง ท้องเสียเรื้อรัง และอื่น ๆ 

ซึ่งโรคภูมิแพ้อาหารแฝงที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มักเกิดจากการรับประทานอาหารชนิดเดิมบ่อยครั้ง ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันภายในเกิดการต่อต้าน จนส่งผลกระทบต่อร่างกายส่วนอื่น ๆ ซึ่งโรคภูมิแพ้อาหารแฝงจะเกิดขึ้นทุกครั้งหลังจากเรารับประทานอาหารที่ร่างกายต่อต้าน และจะหนักขึ้นเรื่อย ๆ หากไม่เปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานหรือทำการรักษาอย่างถูกวิธี

ลักษณะอาการของภูมิแพ้อาหารแฝงเป็นอย่างไรบ้าง

โรคภูมิแพ้อาหารแฝงเป็นโรคเรื้อรังที่หากคุณไม่สังเกตตัวเอง คุณจะไม่มีทางรู้เลยว่าคุณกำลังมีอาการภูมิแพ้อาหารแฝง หัวข้อนี้เราจึงจะมาพูดถึงอาการเรื้อรังที่มักเกิดขึ้นจากโรคภูมิแพ้อาหารแฝง โดยอาการที่พบได้บ่อยจะมีดังนี้

• ภูมิแพ้อาหารแฝงทำให้เกิดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ท้องเสีย ท้องไส้แปรปรวน หรือท้องอืด จุกเสียดแน่นท้องเหมือนระบบทางเดินอาหารผิดปกติ
• ภูมิแพ้อาหารแฝงทำให้เกิดผื่นแดง คัน ผิวบวม หรือสิวขึ้นมากผิดปกติตามร่างกาย โดยเฉพาะแผ่นหลังและขา
• ภูมิแพ้อาหารแฝงทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย ปวดหัวไมเกรน ไม่มีแรง หรือรู้สึกวิงเวียนศีรษะ
• ภูมิแพ้อาหารแฝงทำให้เกิดอาการไอ จาม น้ำมูกไหล คัดจมูก หอบ หรือไซนัสอักเสบอันเนื่องมาจากระบบทางเดินทางให้ผิดปกติ

“ภูมิแพ้อาหารแฝง VS แพ้อาหาร” มีความต่างกันอย่างไร

หลังจากอ่านมาจนถึงจุดนี้หลายท่านอาจมีคำถามว่าในเมื่อเป็นอาการแพ้อาหาร แล้วโรคภูมิแพ้อาหารแฝงและอาการแพ้อาหารตามปกติมีความแตกต่างกันอย่างไร เราบอกเลยว่าอาการแพ้อาหารและภูมิแพ้อาหารแฝงนั้นแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง โดยอาการแพ้อาการจะเป็นอาการที่รุนแรงและเกิดขึ้นแบบเฉียบพลัน โดยผู้ที่แพ้อาหารจะมีอาการที่ร่างกายต่อต้านอาหารชนิดนั้น ๆ อย่างรุนแรง มีอาการหายใจไม่ออก เกิดผื่นลมพิษ แน่นหน้าอก ตาบวม ปากบวม หมดสติ หรือในบางรายอาจอันตรายถึงชีวิต 

ตรงข้ามกับโรคภูมิแพ้อาหารแฝงที่อาการจะไม่แสดงโดยทันที มีอาการเรื้อรังอย่างปวดหัว อ่อนเพลีย ท้องไส้ปั่นป่วน เกิดผื่น สิว และอื่น ๆ โดยที่อาการเหล่านั้นจะไม่รุนแรงถึงชีวิต

เป็นภูมิแพ้อาหารแฝง ส่งผลต่อร่างกายอย่างไรบ้าง

หลังจากทราบกันแล้วว่าโรคภูมิแพ้อาหารแฝงอาการเป็นยังไง แตกต่างจากอาการแพ้อาหารตามปกติอย่างไร เราจะมาพูดถึงผลกระทบจากโรคภูมิแพ้อาหารแฝงที่กระทบต่อร่างกายและการใช้ชีวิตประจำวันกันบ้าง 

• เกิดอาการเรื้อรังอย่างอาการปวดหัว ท้องไส้ปั่นป่วน ผื่นคัน และอื่น ๆ ที่เป็นอาการเรื้อรัง ไม่หายขาด จากการที่โรคภูมิแพ้อาหารแฝงรักษาให้หายขาดด้วยกระบวนการทางร่างกายไม่ได้
• ทำให้ไม่มีสมาธิในการเรียนหรือทำงาน จากอาการปวดศีรษะเรื้อรัง ไมเกรน สมาธิสั้น ปวดกล้ามเนื้อ และอื่น ๆ 
• ความมั่นใจลดลงจากสิวเรื้อรังและผื่นลมพิษที่ขึ้นตามร่างกายอย่างไรทราบสาเหตุ
• หายใจลำบากจากอาการน้ำมูกไหล คัดจมูก และไซนัสอักเสบ
• โรคภูมิแพ้อาหารแฝงทำให้ระบบทางเดินอาหารทำงานผิดปกติ ทำให้ผู้ที่เป็นโรคนี้มีอาการท้องเสีย ท้องผูก ท้องอืด จุกเสียด และน้ำหนักขึ้นง่าย
• หากละเลยสัญญาณเตือนของโรคภูมิแพ้อาหารแฝง อาการเหล่านี้อาจทำให้เกิดโรคร้ายแรงอย่างโรคแพ้ภูมิตนเอง (SLE) หรือโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ผู้มีอาการเริ่มต้นจึงควรทำการตรวจภูมิแพ้อาหารแฝงเพื่อทำการรักษาอย่างทันท่วงที

จะรู้ได้อย่างไรว่าเราเป็นภูมิแพ้อาหารแฝง กับวิธีการตรวจเช็คอาการแพ้

อย่างที่เราบอกไปข้างต้นว่าโรคภูมิแพ้อาหารแฝงเป็นโรคเรื้อรังที่แสดงอาการไม่ชัดเจน ท่านรู้สึกว่าตนเองมีอาการเข้าข่ายโรคภูมิแพ้อาหารแฝง จึงควรตรวจอาหารแฝงโดยเร็วที่สุด เพื่อไม่ให้การเหล่านั้นเรื้อรังจนเป็นต้นเหตุของโรคร้ายแรง 

ซึ่งการตรวจการแพ้อาหารแฝงสามารถทำได้ที่โรงพยาบาลผ่านการเจาะและส่งตรวจเลือดเพื่อดูปฏิกิริยาต่ออาหารแต่ละชนิดที่เราเรียกว่าตรวจภูมิแพ้แฝง โดยการตรวจแพ้อาหารแฝง หรือ Food Intolerance Test คือการวิเคราะห์ปฏิกิริยาของร่างกายต่ออาหารแต่ชนิดด้วย Immunoglobulin G4 โดยการตรวจนี้สามารถตรวจอาการแพ้อาหารได้มากถึง 200 ชนิดในครั้งเดียว

แนวทางการรักษาอาการภูมิแพ้อาหารแฝงอย่างถูกวิธี

หลังจากทราบกันแล้วว่าภูมิแพ้อาหารแฝงตรวจอย่างไร เราจะมาพูดถึงแนวทางการรักษาโรคภูมิแพ้อาหารแฝงกันบ้าง อย่างที่เรารู้กันว่าสาเหตุของโรคภูมิแพ้อาหารแฝงนั้นเกิดจากการรับประทานอาหารชนิดหนึ่งมากเกินไปจนร่างกายเกิดการต่อต้าน การรักษาที่ดีที่สุดจึงเป็นการหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารชนิดนั้น ๆ ซึ่งระยะเวลาในการงดรับประทานอาหารจะอยู่ที่  3-6 เดือน เพื่อให้ร่างกายเกิดการปรับตัวและไม่ต่อต้านที่นำไปสู่โรคภูมิแพ้อาหารแฝง

สรุปแนวทางการดูแลตัวเองให้ห่างจากโรคภูมิแพ้อาหารแฝง

การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์เป็นสิ่งที่ดี แต่การรับประทานอาหารให้หลากหลายก็เป็นหนึ่งในเรื่องสำคัญที่เราไม่ควรมองข้าม สำหรับท่านที่มีอาการเข้าข่ายหรือมีความกังวลเกี่ยวกับโรคภูมิแพ้อาหารแฝงเราขอแนะนำให้เพื่อน ๆ ปรับแนวทางการรับประทานอาหาร ไม่รับประทานอาหารชนิดเดิม ๆ ซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน เลือกกินอาหารให้หลากหลาย มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่ และหมั่นสังเหตุตัวเองอยู่เสมอว่าอาการที่เกิดขึ้นเหล่านั้นทุเลาลงหรือไม่ หากไม่เราขอแนะนำให้เข้ารับการตรวจภูมิแพ้อาหารแฝง เพื่อให้แพทย์แนะนำและทำการรักษาอย่างถูกวิธี