คอลลาเจนลดลงตอนอายุเท่าไหร่? มีวิธีเสริมคอลลาเจนอย่างไร?

คอลลาเจนลดลงตอนอายุเท่าไหร่? มีวิธีเสริมคอลลาเจนอย่างไร?

ผิวหย่อนคล้อย ริ้วรอย และร่องลึก อาจเป็นสัญญาณของคอลลาเจนที่ลดลง ซึ่งเกิดขึ้นได้ตามอายุและพฤติกรรมการใช้ชีวิต บทความนี้จากรมย์รวินท์จะพาไปรู้จักคอลลาเจนว่าคืออะไร สำคัญต่อผิวอย่างไร สาเหตุที่ทำให้ลดลง พร้อมแนะนำวิธีดูแลและกระตุ้นคอลลาเจนให้ผิวกลับมาแข็งแรงและดูอ่อนเยาว์

ทำความรู้จักกับคอลลาเจน

คอลลาเจน (Collagen) คือโปรตีนโครงสร้างหลักของร่างกาย คิดเป็นประมาณ 30% ของโปรตีนทั้งหมด ทำหน้าที่ช่วยยึดเกาะและเสริมความแข็งแรงให้กับเซลล์และเนื้อเยื่อต่าง ๆ พบได้ในผิวหนัง กระดูก เอ็น กล้ามเนื้อ หลอดเลือด เส้นผม และเล็บ

ในชั้นผิว คอลลาเจนจะทำงานร่วมกับอีลาสตินและไฮยาลูรอนิก แอซิด เพื่อช่วยให้ผิวมีความกระชับ ยืดหยุ่น และชุ่มชื้น แต่เมื่ออายุมากขึ้น คอลลาเจนจะค่อย ๆ ลดลง ส่งผลให้ผิวสูญเสียความแน่นกระชับ เกิดริ้วรอย ร่องลึก และดูหมองโทรมได้ง่าย

คอลลาเจนมีกี่ชนิด?

คอลลาเจน (Collagen) เป็นโปรตีนที่ร่างกายสามารถสร้างได้เองตามธรรมชาติ และสามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภทหลัก โดยแต่ละชนิดมีหน้าที่แตกต่างกัน ดังนี้

• Collagen Type I
  เป็นคอลลาเจนที่พบมากที่สุดในร่างกาย คิดเป็นประมาณ 90% พบในผิวหนัง กระดูก เอ็น และหลอดเลือด มีหน้าที่เสริมความแข็งแรง ความกระชับ และความยืดหยุ่นของผิว รวมถึงช่วยในการซ่อมแซมแผล
• Collagen Type II
  พบมากในกระดูกอ่อนและข้อต่อ ช่วยรองรับแรงกระแทก และทำให้การเคลื่อนไหวของข้อต่อเป็นไปอย่างลื่นไหล
• Collagen Type III
  พบในผิวหนัง กล้ามเนื้อ และหลอดเลือด มักทำงานร่วมกับ Type I เพื่อช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นและความแข็งแรงให้ผิว
• Collagen Type IV
  พบในชั้นเนื้อเยื่อรองรับผิวของอวัยวะต่าง ๆ เช่น ผิวหนังและไต มีหน้าที่ช่วยยึดเกาะเซลล์ และเกี่ยวข้องกับกระบวนการกรองสารในร่างกาย
• Collagen Type V
  พบในเส้นผม รก และกระจกตา มีบทบาทในการจัดเรียงโครงสร้างของคอลลาเจนให้เป็นระเบียบ และช่วยควบคุมการเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อบางชนิด

คอลลาเจนลดลงตอนอายุเท่าไหร่?

ร่างกายสามารถสร้างคอลลาเจนได้เองตามธรรมชาติ แต่จะเริ่มลดลงตั้งแต่อายุประมาณ 20 ปีขึ้นไป และลดลงต่อเนื่องเฉลี่ยปีละประมาณ 1–1.5% โดยเมื่อเข้าสู่วัย 30 ปี จะเริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลงของผิวชัดเจนมากขึ้น

เมื่อคอลลาเจนลดลง ผิวจะสูญเสียความกระชับและความยืดหยุ่น ทำให้เกิดปัญหาริ้วรอย ร่องลึก ผิวหย่อนคล้อย ผิวแห้ง รูขุมขนกว้าง และการฟื้นฟูผิวช้าลง

นอกจากนี้ พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การโดนแสงแดด มลภาวะ พักผ่อนไม่เพียงพอ ความเครียด การทานหวาน ดื่มแอลกอฮอล์ และสูบบุหรี่ ยังเป็นปัจจัยสำคัญที่เร่งให้คอลลาเจนเสื่อมเร็วขึ้นกว่าปกติ

ความสำคัญของคอลลาเจนต่อผิว

คอลลาเจนเป็นองค์ประกอบหลักที่ช่วยคงโครงสร้างผิวให้แข็งแรง ยืดหยุ่น และกระชับ เมื่อระดับคอลลาเจนลดลง ผิวจะเริ่มเสื่อมสภาพและเกิดปัญหาตามวัยได้ง่าย โดยมีบทบาทสำคัญดังนี้

• เสริมความแข็งแรงให้โครงสร้างผิว
• เพิ่มความยืดหยุ่นและความกระชับ
• ช่วยกักเก็บความชุ่มชื้นให้ผิวดูอิ่มฟู
• ฟื้นฟูและซ่อมแซมผิวที่เสื่อมสภาพ
• กระตุ้นการสร้างเซลล์ผิวใหม่และช่วยให้แผลหายเร็ว
• ชะลอการเกิดริ้วรอย ร่องลึก และความหย่อนคล้อย

สาเหตุที่ทำให้คอลลาเจนลดลง

การที่คอลลาเจนในผิวลดลง สามารถเกิดได้จากทั้งปัจจัยภายในและภายนอก ดังนี้

• อายุที่เพิ่มขึ้น
  เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะผลิตคอลลาเจนได้น้อยลง ทำให้ผิวเริ่มสูญเสียความยืดหยุ่น เกิดริ้วรอย และความหย่อนคล้อยได้ง่าย
• แสงแดด
  รังสี UV เป็นตัวเร่งสำคัญที่ทำลายคอลลาเจน โดยกระตุ้นเอนไซม์ที่ย่อยสลายโครงสร้างผิว ส่งผลให้ผิวเสื่อมเร็วขึ้น
• มลภาวะ
  ฝุ่น ควัน และสิ่งสกปรกในอากาศ กระตุ้นการเกิดอนุมูลอิสระ ทำให้ผิวอ่อนแอและคอลลาเจนถูกทำลาย
• การทานอาหารหวานจัด
  น้ำตาลทำให้เกิดกระบวนการ Glycation ส่งผลให้เส้นใยคอลลาเจนแข็ง เปราะ และเสื่อมคุณภาพ
• ความเครียด
  ฮอร์โมนคอร์ติซอลที่สูงขึ้น จะยับยั้งการสร้างคอลลาเจนและเร่งการเสื่อมของผิว
• พักผ่อนไม่เพียงพอ
  ทำให้การซ่อมแซมผิวลดลง และกระทบต่อการสร้างคอลลาเจนโดยตรง
• การสูบบุหรี่
  สารพิษในบุหรี่ลดการไหลเวียนเลือด และเร่งการสลายคอลลาเจน ทำให้ผิวเสื่อมก่อนวัย
• การดื่มแอลกอฮอล์
  ทำให้ผิวขาดน้ำ และเพิ่มการเกิดอนุมูลอิสระ ส่งผลให้คอลลาเจนอ่อนแอและเสื่อมสภาพเร็วขึ้น

เสริมคอลลาเจนวิธีไหนได้บ้าง?

ปัจจุบันคอลลาเจนถูกพัฒนาให้อยู่ในหลายรูปแบบ เพื่อตอบโจทย์การดูแลผิวและสุขภาพที่แตกต่างกัน โดยแต่ละวิธีมีจุดเด่นและข้อจำกัด ดังนี้

• คอลลาเจนแบบรับประทาน
  เป็นวิธีที่สะดวกและได้รับความนิยม มักอยู่ในรูปแบบอาหารเสริมหรืออาหารที่มีคอลลาเจนตามธรรมชาติ เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนเพื่อนำไปใช้สร้างคอลลาเจนใหม่ เหมาะกับการดูแลแบบองค์รวม แต่ต้องทานต่อเนื่องและใช้เวลาจึงจะเห็นผล
• คอลลาเจนแบบทา
  พบในผลิตภัณฑ์บำรุงผิว เช่น ครีม เซรั่ม หรือโลชั่น โดยมักมีสารช่วยกระตุ้นคอลลาเจน เช่น วิตามินซี เรตินอยด์ เปปไทด์ และไนอะซินาไมด์ ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและเสริมเกราะผิว แม้จะไม่ซึมลึกถึงชั้นผิวได้มาก แต่ช่วยให้ผิวดูเรียบเนียนและสุขภาพดีขึ้น
• คอลลาเจนแบบฉีด
  เป็นการฉีดสารกระตุ้นคอลลาเจนเข้าสู่ผิวโดยตรง เช่น กลุ่ม Biostimulator หรือ Skin Booster ช่วยฟื้นฟูผิวในระดับโครงสร้างและกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ เห็นผลได้รวดเร็วและชัดเจนกว่า แต่ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เพื่อความปลอดภัยและผลลัพธ์ที่เหมาะสม

รวมหัตถการกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน

ปัจจุบันมีหัตถการกระตุ้นคอลลาเจนหลากหลายรูปแบบ ที่ช่วยฟื้นฟูผิวในระดับโครงสร้าง และปรับคุณภาพผิวให้ดีขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ โดยแต่ละโปรแกรมมีจุดเด่นแตกต่างกัน ดังนี้

Sculptra

• ส่วนประกอบ : Poly-L-Lactic Acid (PLLA)
• จุดเด่น : กระตุ้นคอลลาเจนประเภทที่ 1 ตามธรรมชาติ ฟื้นฟูผิวลึกถึงระดับโครงสร้าง และช่วยเพิ่มความแน่นของผิว
• เหมาะกับใคร : ผู้ที่มีปัญหาผิวหย่อนคล้อย ริ้วรอยลึก หน้าไม่กระชับ หรือผิวดูโทรม
• ผลลัพธ์ : ผิวกระชับ เต่งตึง อิ่มฟู ดูเรียบเนียน และสุขภาพดีขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป
• จำนวนครั้ง : ประมาณ 2–3 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 1 เดือน
• ระยะเวลาคงอยู่ : ประมาณ 2 ปี (ขึ้นอยู่กับสภาพผิวแต่ละบุคคล)

Radiesse

• ส่วนประกอบ : Calcium Hydroxylapatite (CaHA)
• จุดเด่น : กระตุ้นสารสำคัญในผิวหลายชนิด เช่น คอลลาเจนประเภทที่ 1 และ 3 อีลาสติน และการสร้างหลอดเลือดใหม่
• เหมาะกับใคร : ผู้ที่มีปัญหาผิวขาดวอลลุ่ม กรอบหน้าไม่ชัด หรือมีริ้วรอย
• ผลลัพธ์ : ผิวแน่นขึ้น ยืดหยุ่นดีขึ้น ดูอิ่มฟู เรียบเนียน และรูขุมขนกระชับ
• จำนวนครั้ง : 1–3 ครั้ง ห่างกันประมาณ 1 เดือน
• ระยะเวลาคงอยู่ : ประมาณ 2 ปี
  
  

Ultracol

• ส่วนประกอบ : Polydioxanone (PDO)
• จุดเด่น : ช่วยกระตุ้นคอลลาเจนประเภทที่ 1 และ 3 พร้อมฟื้นฟูผิวให้กระจ่างใส
• เหมาะกับใคร : ผู้ที่เริ่มมีริ้วรอย ผิวไม่เรียบเนียน ขาดความยืดหยุ่น
• ผลลัพธ์ : ผิวดูเรียบเนียน กระชับ และชุ่มชื้นขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ
• จำนวนครั้ง : ประมาณ 3 ครั้ง ห่างกัน 4–6 เดือน
• ระยะเวลาคงอยู่ : ประมาณ 6–8 เดือน

คอลลาเจนถือเป็นองค์ประกอบสำคัญของร่างกาย โดยเฉพาะในผิวหนังที่ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างหลัก ช่วยให้ผิวมีความแข็งแรง ยืดหยุ่น และกระชับ เมื่ออายุมากขึ้นและการสร้างคอลลาเจนลดลง ผิวจึงเริ่มเกิดการเปลี่ยนแปลง เช่น ความหย่อนคล้อย ริ้วรอย และร่องลึกที่เห็นได้ชัดมากขึ้น

การดูแลและเสริมคอลลาเจนสามารถทำได้หลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ การใช้สกินแคร์บำรุงผิว หรือการทำหัตถการทางการแพทย์ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยฟื้นฟูผิวได้อย่างตรงจุด โดยเฉพาะกลุ่มหัตถการกระตุ้นคอลลาเจน เช่น Sculptra, Radiesse, Ultracol, Profhilo, Karisma Rh Collagen และ Collaju ซึ่งสามารถช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่และปรับคุณภาพผิวได้ในระดับลึก ทำให้เห็นผลลัพธ์ได้ค่อนข้างรวดเร็วเมื่อเทียบกับวิธีอื่น

สำหรับผู้ที่สนใจฟื้นฟูผิวด้วยการกระตุ้นคอลลาเจน แนะนำให้เข้ารับคำปรึกษากับแพทย์ เพื่อประเมินสภาพผิวและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล โดยสามารถเข้ารับบริการได้ที่ รมย์รวินท์คลินิก เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ตอบโจทย์และปลอดภัยในระยะยาว